Doğu Anadolu’nun incisi konumundaki Erzincan tarihi birikiminin yanı sıra kültürel olarakta insanlaa bir çok katkı sağlamıştır. Sosyo ekonomisi hiç de iyi olmayan bu güzide Anadolu şehrinde el sanatları gelişmiş, bu da insanların bazı bölgelerde temel geçim kaynağını oluşturmuştur.
Can Erzincan’ın aslında müthiş bir tarihi birikimi vardır. Yöredeki ilk yerleşimlerin Tunç Çağı’na kadar uzandığı görülür. Bunun yanı sıra tarihte her zaman önemli bir merkez konumunda olan Erzincan, gerek Bizans, Gerek Selçuluk ve Osmanlı dönemlerinde parlak bir çağ yaşamıştır.
Cumhuriyet döneminde maalesef istediği atılımı gerçekleştiremeyen Erzincan, son yıllarda yalnızca turizm ve el sanatları geliri ile göz önünde bulunmuştur. Erzincan kültürü genelde Doğu Anadolu kültürünün gelişimine ortak tutumlar sergiler.
Osmanlı’nın son dönemine bakıldığında el sanatlarının, gümüşçülük, kuyumculuk başta olmak üzere azınlık ve gayri müslimler tarafından yapıldığı görülmektedir. Zaman içerisinde şehri terk eden bu azınlık ve gayri müslimlerin gitmeseyle el sanatları konusunda oluşan boşluğu yerel halk tamamlamıştır.
Erzincan’da unutulmaya yüz tutan meslek ve sanatların arasında ilk sırayı şüphesiz ki Halıcılık alır. 100 yıl öncesine kadar tüm dünyada tanınan Kemaliye halı ve kilimleri ne yazık ki bugün üretilemeyen bir konuma gelmiştir. Birkaç el tezgahı haricinde hiç bir üretimin yapılamadığı görülür. Halıların yerine bir kaç el tezgahında daha çok hediyelik olarak üretilen kilimler dokunur.
Binbir çeşit desenle üretimi yapılan bu halılar için zamanında kök boyalar kullanılırdı. Rengarenk ve desen desen olan halılara kızlar yeri gelir sevdalarını işler yeri gelir duygularını ilmek ilmek atardı. Bir dönem dünyaca ünlü olan Erzincan halıları bugün yalnızca bir kaç evde ‘dede yadigarı’ olarak saklanmaktadır. Üzerine basmaya kıyılamadığından sandığın en ücra köşesinde bekler.
Bugün devlet Erzincan halılarını yeniden canlandırmak için çeşitli çalışmaları il valiliği koordinesinde yapmak istese de hem uzun hem de meşakatli bir meslek olan Halıcılığa uyum sağlayacak kalifiye eleman bulmakta sıkıntı yaşar. Bu sıkıntıları bir türlü aşamayan Erzincan, son derece güzel bir meslek olan, aynı zaman da kültürün ve sanatın en güzel örneklerinin bulunduğu bu konuda yetiştirecek eleman bulamadığından zorlanır.
Halıcılık mesleği ve kültürü kaç yıl daha ayakta kalır bilinmez ama orjinal dokumacılığın her geçen gün unutulduğu, son ustaların yaşlarının da ilerlemiş olduğu bilinen bir gerçektir.
Can Erzincan’ın aslında müthiş bir tarihi birikimi vardır. Yöredeki ilk yerleşimlerin Tunç Çağı’na kadar uzandığı görülür. Bunun yanı sıra tarihte her zaman önemli bir merkez konumunda olan Erzincan, gerek Bizans, Gerek Selçuluk ve Osmanlı dönemlerinde parlak bir çağ yaşamıştır.
Cumhuriyet döneminde maalesef istediği atılımı gerçekleştiremeyen Erzincan, son yıllarda yalnızca turizm ve el sanatları geliri ile göz önünde bulunmuştur. Erzincan kültürü genelde Doğu Anadolu kültürünün gelişimine ortak tutumlar sergiler.
Osmanlı’nın son dönemine bakıldığında el sanatlarının, gümüşçülük, kuyumculuk başta olmak üzere azınlık ve gayri müslimler tarafından yapıldığı görülmektedir. Zaman içerisinde şehri terk eden bu azınlık ve gayri müslimlerin gitmeseyle el sanatları konusunda oluşan boşluğu yerel halk tamamlamıştır.
Erzincan’da unutulmaya yüz tutan meslek ve sanatların arasında ilk sırayı şüphesiz ki Halıcılık alır. 100 yıl öncesine kadar tüm dünyada tanınan Kemaliye halı ve kilimleri ne yazık ki bugün üretilemeyen bir konuma gelmiştir. Birkaç el tezgahı haricinde hiç bir üretimin yapılamadığı görülür. Halıların yerine bir kaç el tezgahında daha çok hediyelik olarak üretilen kilimler dokunur.
Binbir çeşit desenle üretimi yapılan bu halılar için zamanında kök boyalar kullanılırdı. Rengarenk ve desen desen olan halılara kızlar yeri gelir sevdalarını işler yeri gelir duygularını ilmek ilmek atardı. Bir dönem dünyaca ünlü olan Erzincan halıları bugün yalnızca bir kaç evde ‘dede yadigarı’ olarak saklanmaktadır. Üzerine basmaya kıyılamadığından sandığın en ücra köşesinde bekler.
Bugün devlet Erzincan halılarını yeniden canlandırmak için çeşitli çalışmaları il valiliği koordinesinde yapmak istese de hem uzun hem de meşakatli bir meslek olan Halıcılığa uyum sağlayacak kalifiye eleman bulmakta sıkıntı yaşar. Bu sıkıntıları bir türlü aşamayan Erzincan, son derece güzel bir meslek olan, aynı zaman da kültürün ve sanatın en güzel örneklerinin bulunduğu bu konuda yetiştirecek eleman bulamadığından zorlanır.
Halıcılık mesleği ve kültürü kaç yıl daha ayakta kalır bilinmez ama orjinal dokumacılığın her geçen gün unutulduğu, son ustaların yaşlarının da ilerlemiş olduğu bilinen bir gerçektir.
Toplam 0 adet yorum yapılmıştır.TÜM YORUMLAR
11.04.2012 21:30
Gündem Türkiye
Bu yazıda onaylanan hiç bir mesaj bulunmamaktadır! Yazımız hakkında yorum yapıp, farklı bakış açılarından bilgiyi daha verimli hale getirebilirsiniz. Sitemize üye değilseniz, üye olmak için lütfen TIKLAYINIZ
Saygılarımızla.
Bu yazıda onaylanan hiç bir mesaj bulunmamaktadır! Yazımız hakkında yorum yapıp, farklı bakış açılarından bilgiyi daha verimli hale getirebilirsiniz. Sitemize üye değilseniz, üye olmak için lütfen TIKLAYINIZ
Saygılarımızla.
