13 Ağustos 2022, CumartesiRSSKünyeIletisim
ÜYELİK İŞLEMLERİ
SON EKLENEN VIDEO
FACEBOOKUN ANDROİD İÇİN YENİ UYGULAMASI: HOME
REKLAMLAR
SON YORUMLAR
ALFRED DE MUSSET Necla İsalar o kadar aradım musset hakkında iyi yazı bulamadım. tüm baktıgım yerlerde bır iki satır açıklamadan başka bir şey yoktu. burada buldugum için mutlu old...
OSMANLI PADİŞAHLARININ ÖZELLİKLE Gündem Türkiye Sn. @Erhan Özdemir; Kopyalama yerine, site linkini paylaşabilir veya sayfanın Print Scrn tuşu ile fotoğrafını çekebilirsiniz... ...
TOPLUMDAKİ BİREY SAYISI ve NÜFUS İpek Önder Ahmet bey bana ulaşır mısınız? Önemli. nuripekonder [at] gmail.com
ERKEK SAĞLIĞI VE PROSTAT BÜYÜMES ömer yıldırım Özellikle erkeklerde çok görülen prostat büyümesi ve prostatit benzeri hastalıkların böbreklerin zarar görmemesi için mutlaka tedavi edilmelidir. pros...
BULGARİSTAN VE JAPONYA ÖRNEĞİ selamettin acun keske bu yazıyı biz değil de okuması gerekenler okusa ona göre bişeyler yapmaya calıssa, ne bilim bir adım bir kıvılcım yaratsa. Biz yandık yetenekl...
MASALLAR VE MASAL TÜRLERİ Emin ÇELİK yazılarınızı başından bu yana takip ediyorum benim için masal ve edebi türler içerisinde sanki ayrı bir tür özelliği taşıyor. tek başına şiir gibi tek...
OLMAZSA OLMAZ ANDROİD UYGULAMALA Safa ARSLANER Angry Birds Aslında basit bir uygulama ancak sesler ve görselliğin mükemmel uyumu sayesinde bir anda oyunun bağımlısı olabiliyorsunuz......
DAVRANIŞ ANALİZİ NE ŞEKİLDE YAPI Emin ÇELİK sadece çocuklar için değil gündelik yaşantımızda biz büyükler içinde tüm bunlar geçerli. sadece içimizdeki isimleri farklı oluyor. oldukça şık bir yaz...
HARİCİ HARDDİSK ALIRKEN DİKKAT E Safa ARSLANER Aslına bakarsanız HDD alırken yaptığımız en büyük yanlışlık ucuzuna kaçmak oluyor. Bazı teknoloji marketlerinin elinde kalan ürünleri yarı fiyatlarına...
BİLGİSAYAR NEDEN YAVAŞLAR? sena kızıl Şu başlangıçta açılan uygulamalar durumundan haberdar değilimde bu çok iyi oldu, hemen sıkı bir temizliğe başlıyorum, inşallah hızlanır biraz makinam ...
En Çok Aranan 30
TARİH >  Türkiye Tarihi >  

SERBEST CUMHURİYET FIRKASI - 2
SERBEST CUMHURİYET FIRKASI - 2
Kategori
Zaman
11.09.2012 08:50
Yazar
Mert Can DEMİR
Okunma Sayısı
3260

   İkinci kez çok partili hayata geçiş denemesi 12 Ağustos 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasıyla gerçekleşti. Partinin kadrosunda önemli isimler vardı: Ahmet Ağaoğlu, Nuri Conker, Dr. Reşit Galip, Refik İsmail, Mehmet Emin Yurdakul, Süreyya İlmen, İbrahim Süreyya Yiğit, Tahsin Uzer, Ali Galip...

   Atatürk, kız kardeşi Makbule Atadan'ın da partiye üye olmasını sağladı. Bununla yeni partinin duyduğu çekinceleri ortadan kaldırmayı amaçlamıştı. Yine Atatürk'ün çocukluktan itibaren çok iyi bir arkadaşlık kurduğu Nuri Conker de Serbest Cumhuriyet Fırkası Genel Sekreteri idi. 

   Partinin ilk zamanlarındaki üyeleri Atatürk'ün yönlendirmesiyle katılmışlardı. Ayrıca Atatürk bir grup milletvekilinin yeni kurulan bu partiye geçmesini de sağladı. 


HALKIN BÜYÜK İLGİSİ

   Parti kısa bir süre içinde halk tarafından büyük ilgi gördü ve üye sayısı önemli rakamlara ulaştı. Liberal görüşleri esas alan bir parti olmasına karşın geniş bir siyasi yelpazeyi arkasına aldı. Öyle ki, liberal bir ekonomik anlayışı benimsemesine karşın işçi sınıfının da desteğini aldı. Medyada da destek kazanmaya başladı. Yarın ve Tan gazeteleri partiyi destekleyen yayın organlarındandı.



AYDIN İL BAŞKANI ADNAN MENDERES

   Serbest Cumhuriyet Fırkası 67'ilin 37'sinde örgütlenmişti. İl başkanları arasında Hakkı Baltacıoğlu(İstanbul), Dr. Ekrem Hayri Tündağ(İzmir), Cihangiroğlu İbrahim Aydın(Kars) Adnan Menderes(Aydın) gibi isimler vardı. 

   Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın önde gelenleri Batı Anadolu turuna çıkmaya karar verdi. İzmir, Aydın, Manisa gibi birçok şehri kapsayan bir gezi programı düzenlendi. Bunlar arasında İzmir ayrı bir önem taşıyordu. 



İZMİR GEZİSİ

   Ali Fethi Okyar ve partinin önde gelen kadrosu İzmir'e vardıklarında büyük bir coşkulu kalabalık tarafından karşılandılar. "Serbest Cumhuriyet Fırkası Olayı" kitabı yazarı Çetin Yetkin İzmir ziyaretiyle ilgili ilginç bir bilgi aktarır: "... Serbest Cumhuriyet Fırkası Genel Başkanı Fethi Bey(Okyar) ve arkadaşlarının İzmir gezilerinden önce, Gazi Mustafa Kemal, hükümeti eleştirmekte olduğu için halkın Fethi Bey'e tepki gösterebileceğini düşünerek, SCF yöneticilerinin korunması amacıyla İzmir Valisi'nden koruma önlemleri almasını istemiştir. İlginçtir ki, Fethi Bey ve arkadaşları da, İzmir Limanı'na toplanan 50 bini aşkın kişinin kendilerini protesto etmek amacıyla mı, yoksa karşılamak için mi geldiğini, son ana dek, anlayamamışlardır.”(1)



"BEN CUMHURİYET HALK FIRKASI'NIN UMUMİ REİSİYİM"

   Ali Fethi Okyar'ın İzmir'de yapacağı konuşmayı halk büyük bir merakla bekledi, ancak konuşma gerçekleşemedi. Şehirde büyük çatışmalar yaşandı ve CHP binası taşlandı. Yaşanan olaylar sonucunda iki kişi öldü, onbeş kişi yaralandı. Fethi Bey konuşmasını daha sonra gerçekleştirebildi. Yaptığı konuşmada tek partinin hoşnutsuzluk yarattığını ve bu sistemi destekleyenlerin kendilerini istemediğini dile getirdi.

   İzmir'de yaşanan olaylar CHP'lileri oldukça kızdırdı. Serbest Cumhuriyet Fırkası'na yönelik sert eleştirilerde bulundular. Atatürk de bu eleştirilerden nasibini aldı. Atatürk'ün hangi tarafta olduğu sorgulandı ve açıklama yapması istendi. Atatürk de eleştiriler üzerine, "Ben Cumhuriyet Halk Fırkası'nın Umumi Reisiyim. Bu teşekküle tarihen bağlıyım. Bu bağı çözmek için hiçbir sebep ve icap yoktur ve olamaz" açıklamasını yaptı.



BELEDİYE SEÇİMLERİ

   Tüm bu gelişmelerin ardından belediye seçimleri yapıldı. Serbest Cumhuriyet Fırkası 502 seçim bölgesinden 40'ını kazanmıştı. Fakat bu sonuçlar parti yönetimini memnun etmedi. Seçimlerde usulsüzlük yapıldığını düşünüyorlardı. Bunun üzerine Ali Fethi Okyar 6 Kasım 1930'da TBMM'de bir önerge verdi. 15 Kasım'da da mecliste konu üzerine bir konuşma yaptı.


FESİH BEYANNAMESİ

   Ali Fethi Okyar, 16 Kasım 1930 günü bir beyanname yayınladı ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kapatıldığını ilan etti: Büyük Gazimiz Mustafa Kemal Hazretleri'nin teşvik ve tesiriyle Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı tesis etmiştim. Kanaatimce, bu teşvik ve tasvip tabiatiyle teşkil edeceğim fırkanın Gazi Hazretleri'ne karşı siyasi mücadeleye girmek ihtimalini bertaraf ediyordu. Esasen bu karar haricinde, siyasi bir teşekküle vücut vermek mes'uliyetini almayı hatırıma getirmemiştim.

Halbuki, tahakkuk eden şekle göre fırkamızın atiyen Gazi Hazretleri'yle siyasi sahada karşı karşıya gelmek vaziyetinte kalabileceği anlaşılmıştır. Bu vaziyette kalacak bir siyasi teşekkülün mevcudiyetini fırka müessisi sıfatıyla muhafaza ve idameyi muhal buluyorum. Bu sebeple Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı feshe karar verdim.”



  1. Serbest Cumhuriyet Fırkası Olayı, Çetin Yetkin, Karacan Yayınları 1982, s.168

Etiket kon
YORUM PANELİ
Gönder
500
Toplam 0 adet yorum yapılmıştır.TÜM YORUMLAR
11.04.2012 21:30 Gündem Türkiye
Bu yazıda onaylanan hiç bir mesaj bulunmamaktadır! Yazımız hakkında yorum yapıp, farklı bakış açılarından bilgiyi daha verimli hale getirebilirsiniz. Sitemize üye değilseniz, üye olmak için lütfen TIKLAYINIZ
Saygılarımızla.
Benzer Konular
Benzer Konular
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
[ 2012 Versiyon 2.00a ] [ Yazılan her yazı yazarların sorumluluğundadır. Hiçbir yazı izin alınmadan kopyalanamaz. ]
iletisim

DMCA