10 Haziran 2023, CumartesiRSSKünyeIletisim
ÜYELİK İŞLEMLERİ
SON EKLENEN VIDEO
FACEBOOKUN ANDROİD İÇİN YENİ UYGULAMASI: HOME
REKLAMLAR
SON YORUMLAR
ALFRED DE MUSSET Necla İsalar o kadar aradım musset hakkında iyi yazı bulamadım. tüm baktıgım yerlerde bır iki satır açıklamadan başka bir şey yoktu. burada buldugum için mutlu old...
OSMANLI PADİŞAHLARININ ÖZELLİKLE Gündem Türkiye Sn. @Erhan Özdemir; Kopyalama yerine, site linkini paylaşabilir veya sayfanın Print Scrn tuşu ile fotoğrafını çekebilirsiniz... ...
TOPLUMDAKİ BİREY SAYISI ve NÜFUS İpek Önder Ahmet bey bana ulaşır mısınız? Önemli. nuripekonder [at] gmail.com
ERKEK SAĞLIĞI VE PROSTAT BÜYÜMES ömer yıldırım Özellikle erkeklerde çok görülen prostat büyümesi ve prostatit benzeri hastalıkların böbreklerin zarar görmemesi için mutlaka tedavi edilmelidir. pros...
BULGARİSTAN VE JAPONYA ÖRNEĞİ selamettin acun keske bu yazıyı biz değil de okuması gerekenler okusa ona göre bişeyler yapmaya calıssa, ne bilim bir adım bir kıvılcım yaratsa. Biz yandık yetenekl...
MASALLAR VE MASAL TÜRLERİ Emin ÇELİK yazılarınızı başından bu yana takip ediyorum benim için masal ve edebi türler içerisinde sanki ayrı bir tür özelliği taşıyor. tek başına şiir gibi tek...
OLMAZSA OLMAZ ANDROİD UYGULAMALA Safa ARSLANER Angry Birds Aslında basit bir uygulama ancak sesler ve görselliğin mükemmel uyumu sayesinde bir anda oyunun bağımlısı olabiliyorsunuz......
DAVRANIŞ ANALİZİ NE ŞEKİLDE YAPI Emin ÇELİK sadece çocuklar için değil gündelik yaşantımızda biz büyükler içinde tüm bunlar geçerli. sadece içimizdeki isimleri farklı oluyor. oldukça şık bir yaz...
HARİCİ HARDDİSK ALIRKEN DİKKAT E Safa ARSLANER Aslına bakarsanız HDD alırken yaptığımız en büyük yanlışlık ucuzuna kaçmak oluyor. Bazı teknoloji marketlerinin elinde kalan ürünleri yarı fiyatlarına...
BİLGİSAYAR NEDEN YAVAŞLAR? sena kızıl Şu başlangıçta açılan uygulamalar durumundan haberdar değilimde bu çok iyi oldu, hemen sıkı bir temizliğe başlıyorum, inşallah hızlanır biraz makinam ...
En Çok Aranan 30
BİREY >  Sosyal Psikoloji >  Sosyal Algı >  

AKTÖR / GÖZLEMCİ FARKI
AKTÖR / GÖZLEMCİ FARKI
Kategori
Zaman
23.04.2013 21:10
Yazar
Cemal Berk CENGİZ
Okunma Sayısı
4857

                 Uyuşma yanlılığının en enteresan yönlerinden biri de uygulamada ortaya çıkan eşitsizliktir. Başka insanların davranışları hakkında içsel nedenler bulma eğilimimiz ağır basarken, kendi davranışlarımıza açıklık getirmek için kendimize bakmak yerine duruma bakarız.

                Bu durum ise ilginç bir yükleme ikilemini ortaya koymaktadır. Aynı davranış, bu davranışı gözlemleyen birisinde o davranışa olan yatkınlığın ortaya çıkardığı yüklemeleri tetiklerken, davranışı sergileyen kişide durumsal yüklemeleri harekete geçirebilir. Bir örnekle açıklamak gerekirse, parkta çocuğunu azarlayan bir anne gördüğünüzü düşünün. Hemen o kadının kötü ve acımasız bir anne olduğunu düşünüyorsunuz. Öte yandan, anne ise sergilediği davranışı hakkında düşünürken bunu çocuğunu korumak isteğinden kaynaklanan kaygı ve strese bağlamaktadır.

                Yukarıda bahsettiğimiz yüklemelerdeki bu farklılık aktör/gözlemci farkı olarak adlandırılır. Bu farkı kısaca tanımlamamız gerekirse, başkalarının davranışlarını yatkınlığa bağlı nedenlerle açıklarken kendi davranışlarında duruma bağlı etmenlerin rolüne odaklanmak şeklinde açıklayabiliriz.

                Bir başka güzel örnek ise, Ann Landers’e yazılan mektuptur. Mektubu yazan kişi kendi yaşamını etkileyen ve davranışlarını şekillendiren dış güçler üzerinde odaklanmaktadır. Ona zarar veren bir ilişkiyi bitirememesine neden olan şeyi kendi içinde olan nedenlere bağlamak yerine kendi dışındaki etmenlere odaklamaktadır. Ancak Ann Landers bu mektubu güçlü bir içsel yüklemeyle yanıtlıyor. Kişinin ilişkisinin sorunlarının kaynağında annesinin ilişkiyi onaylamamışı değil kendisi olduğunu gösteriyor. Bu örnekten de aklınıza gelebileceği gibi, aktör/gözlemci farkı insanlar arasında uyuşmazlıklara sebep olabilir. Bu durumda hemen aklımıza bir soru gelmektedir. Peki neden kimi zaman aktörler ve gözlemcilerin yaptığı yüklemeler birbirlerinden bu kadar keskin bir şekilde ayrılıyor?

                Bu sorunun cevabını vermek için yeniden algısal belirginlik kavramını kullanabiliriz. Daha önce de bahsettiğimiz gibi nasıl ki başkalarının davranışlarını durumdan daha çok fark ediyorsak, kendi durumumuzu davranışlarımızdan fark edebiliriz.  Hiçbir insan ömrü boyunca kendini sürekli gözlemleyecek kadar bencil ya da ben merkezli olamaz. Dışarıdaki hayata bakarlar.  Çünkü bizim için belirgin olan şeyler başkaları, nesneler ve meydana gelen olaylardır.

                Kendimize o kadar çok dikkat etmeyiz. Bunun sonucunda ise, aktör/gözlemci bir davranışa neyin sebep olduğunu düşünürken insanlar kendilerine en belirgin ve fark edilebilir görünen bilgileri tercih ederler.

                Aktör/gözlemci farkının kaynağında aslında başka bir neden daha gizlidir. Bu nedense aktör/gözlemci farkında bilginin ulaşılabilirliğinin rolüdür. Kısaca açıklamak gerekirse, aktörler hayatları boyunca nasıl davrandıklarını bilirler, o sabah başlarından geçen olayı da bilirler. Davranış ve durumlarının zaman içerisinde gösterdiği benzerlik ya da farklılıkları gözlemcilerden daha iyi fark ederler. Kelley’in deyişiyle, aktörlerin kendileri hakkındaki tutarlılık ve ayırt edici bilgileri gözlemcilere göre daha fazladır.

                Yüklemeler yaparken zihinsel kısa yolların yanı sıra istek, gereksinim ve umutlarımızda belirleyici bir rol oynamaktadır.

Etiket kon
YORUM PANELİ
Gönder
500
Toplam 0 adet yorum yapılmıştır.TÜM YORUMLAR
11.04.2012 21:30 Gündem Türkiye
Bu yazıda onaylanan hiç bir mesaj bulunmamaktadır! Yazımız hakkında yorum yapıp, farklı bakış açılarından bilgiyi daha verimli hale getirebilirsiniz. Sitemize üye değilseniz, üye olmak için lütfen TIKLAYINIZ
Saygılarımızla.
Benzer Konular
Benzer Konular
Benzer Konu
Benzer Konu
Benzer Konu
[ 2012 Versiyon 2.00a ] [ Yazılan her yazı yazarların sorumluluğundadır. Hiçbir yazı izin alınmadan kopyalanamaz. ]
iletisim

DMCA